İsim Değiştirme Davası

Bireylerin toplumda tanınma aracı olan ve kişiliği ile bütünleşen isimlerini değiştirebilmesi, bir kişilik hakkı olarak karşımıza çıkmaktadır. Zira kişi, doğumdan sonra başkaları tarafından belirlenen ancak kendisinin seçim noktasında müdahale edemediği ismini her zaman kabul edememektedir. Bu durum, bazen isimlerin herhangi bir anlam taşımamasından, bazen kötü/gülünç şekilde veya zor biçimde telaffuz edilmesinden bazen ise farklı bir ismi benimseyip kullanmasından kaynaklanabilmektedir. Türk hukuk sistemi, her ne kadar kişilik haklarının korunması kapsamında isim değiştirmeye cevaz vermekte ise de bunu birtakım şartlara bağlamıştır.

İsim Değiştirme Davası

İsim değiştirmeye ilişkin kanuni düzenleme 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 27. maddesi “Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir.” hükmünü amirdir. Dolayısıyla ismin değiştirilmesi ancak haklı sebeplere bağlı olarak mahkemeden talep edilebilir. Ancak kanun koyucu, hangi sebeplerin isim değiştirmek için haklı neden teşkil ettiğini tek tek saymamıştır. Söz konusu haklı nedenlerin varlığı Yargıtay uygulamaları ile ortaya çıkmıştır. Yargıtay kararları doğrultusunda;

  • Kişinin sosyal çevresinde farklı bir isimle tanınıp bilinmesi,
  • Kişinin sahip olduğu ismin gülünç ve alay konusu olması,
  • Kişinin sahip olduğu ismin kötü/zor telaffuz edilmesi nedeniyle karışıklılıklara neden olması,
  • Kişinin sahip olduğu ismin milli kültür,örf/adet/gelenekler ve dini inancına uygun olmaması,
  • Kişinin sahip olduğu ismin anlamı bulunmaması veya çirkin bir anlama sahip olması,
  • Kişinin sahip olduğu ismin suç/terör örgütü ile arasında çağrışım yapması
  • Kişinin cinsiyet değiştirmesi gibi nedenler haklı neden olarak kabul edilmiştir.

Ancak daha önce de belirttiğimiz üzere, kişinin ismini değiştirebilmesi için sayılan bu nedenlerin dışında başkaca bir haklı nedenin varlığı da yeterli ve gereklidir.

İsim değiştirme davası yetkili mahkeme

İsim değiştirme davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi’dir. İsmini değiştirmek isteyen kişi ikametgâhının bulunduğu yer veya nüfusa kayıtlı olduğu yer mahkemesinde dava açabilir. Bu davanın açılması için gereken herhangi bir hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi bulunmamaktadır. Dolayısıyla kişi istediği zaman bu davayı açabilmektedir.

İsim değiştirme davası hangi nüfus müdürlüğüne açılır?

Kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olan isim değiştirme davasını, ismini değiştiren kişi veya onun adına vekâleten avukatı açabilmektedir. Avukata çıkartılacak vekâletnamede mutlaka isim değiştirme davası açma yetkisi yer almalıdır. Bu dava her ne kadar hasımsız olarak belirtilmekte ise de uygulamada mutlaka “Nüfus Müdürlüğü”’nün davalı olarak gösterilmesi aranmaktadır. Yer açısından ise kişinin ikametgahının bulunduğu yer nüfus müdürlüğü şeklinde belirtilebilir.

İsim değiştirme davası dilekçe örneği

Her isim değiştirmek isteyen kişinin farklı nedenleri olduğu gibi, davanın açılacağı yer mahkemesi, kaç tanık dinletilmesi gerektiği gibi hususlar da kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Dolayısıyla herkes tarafından kullanılabilecek örnek bir dilekçe hazırlanması mümkün değildir. Bu nedenle matbu olarak hazırlanmış ve her davada ileri sürülebilecek bir dava dilekçesi ile mahkemeye başvurmak hak kaybı yaratma tehlikesi bakımından kesinlikle tercih edilmemelidir. Dolayısıyla internet üzerinden temin edilen örnek dilekçe ile avukatsız isim değiştirme davası açmak mümkün ise de davanın kısa sürede sonuçlanması ve hukuki bir kayıp yaşanmaması adına davanın avukat marifetiyle yürütülmesinde yarar vardır.

İsim değiştirme davası süreci

İsim değiştirmek isteyen kişi, haklı nedenleri ve bu nedenlere ilişkin kayıtlar ile özellikle dinleteceği tanıkların yer aldığı dilekçesini mahkemeye sunduğunda dava açılmış olur.  Davanın açılmasının ardından birtakım usulü işlemler tamamlanır, tahkikata geçilerek asliye hukuk hâkimi tarafından deliller değerlendirilir. Uygulamada genellikle açılan ilk celsede hazır bulundurulan tanıklar dinlenmekte ve ismin değiştirilmesinde bir engel görülmez ise ismin değiştirilmesi kararı verilmektedir. Karar kesinleştikten sonra gerekçeli kararın gazetede ilan edilmesi gerekmektedir. Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse var ise, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir. Kesinleşen karar mahkeme kalemi tarafından doğrudan nüfus müdürlüğü sistemine bildirilir. Bu aşamada mahkeme kararı ile belirlenen yeni isim kişinin herhangi bir talepte bulunmasına gerek olmadan tüm kurumların sisteminde değişecektir. Ancak ilgili kişinin eski isminin yer aldığı belgelerin değişmesi için ilgili kurumlara müracaat edilmesi gerekmektedir.

İsim değiştirme davası ne kadar sürer?

İsim değiştirme davası süresi davanın görüldüğü mahkemenin iş yüküne göre farklılık göstermektedir. Ancak usuli bir eksikliğin bulunmaması ve tanıkların hazır bulundurulması halinde ilk celsede karar verilebildiğinden 2-4 ay içerisinde karar alabilmek mümkündür.

İsim değiştirme davası kaç defa açılabilir?

2012 yılı öncesinde isim değiştirme davaları yalnızca bir defaya mahsus olmak üzere açılmaktaydı. Ancak 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36’ncı maddesinin (1.) fıkrasının (b) bendinde yer alan “Aynı konuya dair olarak nüfus kaydının düzeltilmesi davası ancak bir kere açılabilir” şeklindeki hüküm, Anayasa Mahkemesi’nin 30.03.2012 tarihli 2011/34-48 Sayılı kararıyla iptal edilmiş, iptal kararının 06.10.2012 tarihli 28433 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmasıyla, yürürlükten kalkmıştır. Bu nedenle, şu anda kişilerin birden fazla kez isim değiştirme davası açması hukuken mümkündür.

Nüfus Müdürlüğüne yapılacak başvuru ile isim değiştirmek mümkün müdür?

19/10/2017 tarihli değişiklik ile 5490 tarihli Nüfus Hizmetleri Kanunu’na eklenen geçici madde 8 uyarınca belirli şartların varlığı halinde dava açılmaksızın isim düzeltme yoluna başvurulabilecektir.  Ad ve soyadı düzeltilmesi başlıklı geçici 8. Madde uyarınca;

“Kişinin iki yıl içerisinde yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne yazılı olarak başvurması kaydıyla; 21/6/1934 tarihli ve 2525 sayılı Soyadı Kanununun 3 üncü maddesine aykırı soyadları ile yazım ve imla hatası veya düzeltme işareti kullanılmamasından kaynaklanan anlam değişiklikleri bulunan ad ve soyadları, mahkeme kararı aranmaksızın, il veya ilçe idare kurulunun vereceği kararla bir defaya mahsus olmak üzere değiştirilebilir.”

Bu durumda yalnızca;

  • Rütbe ve memuriyet, aşiret ve yabancı ırk ve millet isimleriyle umumi edeplere uygun olmayan veya iğrenç ve gülünç olan soyadları (2525 sayılı Soyadı Kanunu 3. maddesi uyarınca ve objektif bir değerlendirme sonucu)
  • Yazım ve imla hatası veya düzeltme işareti kullanılmamasından kaynaklanan anlam değişiklikleri bulunan ad ve soyadları dava açılmaksızın nüfus müdürlüğüne yapılacak başvuru ile değiştirilebilecektir. Ancak örneğin kişinin tanınıp bilindiği ismin farklı olması, ismin anlamsız olması veya telaffuz zorluğu gibi diğer haklı nedenlerin bulunması halinde yalnızca dava yoluyla isim değiştirmek mümkündür.

Ayrıca nüfus müdürlüğüne yapılacak başvurular 7039 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıl içerisinde yapılmalıdır. Başvuru kişinin yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne yazılı olarak yapılmak zorundadır. İsim değiştirme konusunda İl ve ilçe idare kurullarının vereceği karar kesindir. Soyadı değiştirilen erkek ise kendisi ile birlikte varsa karısının ve müracaat tarihinde ergin olmayan çocuklarının da soyadları düzeltilir. Soyadı değiştirilen kadın ise kendisi ile birlikte ergin olmayan evlilik dışı çocukları varsa onların da soyadları düzeltilir. İsim değiştirme 2018 yılı itibariyle ancak yukarıdaki şartların varlığı halinde Nüfus Müdürlüğü’ne yapılacak başvuru ile mümkündür.

İsim değiştirme davası ücreti

İsim değiştirme davalarında harç, gider avansı, ilan ücreti, vekalet ücreti gibi bir çok kalem ücret bulunmaktadır. Bu ücretler her davada farklılık gösterebilecektir. Bu nedenle de isim değiştirme davası ücreti olarak standart bir ücret belirlemek uygun değildir. İsim değiştirme davası ücreti hakkında detaylı bilgi almak adına bizimle iletişime geçebilirsiniz.

2018-08-02T16:38:04+00:00 8 Temmuz 2018|Kişiler Hukuku, Özel Hukuk|7 Yorum

7 Yorum

  1. Melisa 9:12 pm de 7 Eylül 2018 - Yanıtla

    Merhaba
    İsim değiştirme davasının ücreti ne kadar eğer siz avukatlık yaparsanız? Ben ismimi değiştirmek istiyorum.

    • YALÇINKAYA HUKUK & DANIŞMANLIK BÜROSU 7:12 pm de 9 Eylül 2018 - Yanıtla

      Merhaba,

      Ayrıntılı bilgi için info@kemalyalcinkaya.av.tr e-posta adresi üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.

  2. Tuana Özkan 7:38 pm de 26 Aralık 2018 - Yanıtla

    Merhaba Kemal bey size bir şey soracaktım. İnsan soyad değiştirirken sadece kendi akrabasının soyadını mı alır yoksa her türlü soyad olabilir mi acaba diye düşünüyorum. Nasıl yardımcı olabilirim?

    • YALÇINKAYA HUKUK & DANIŞMANLIK BÜROSU 12:56 pm de 30 Aralık 2018 - Yanıtla

      Merhaba,
      Soyadınızı sadece akraba soyadı ile değiştirmek zorunlu değildir, haklı gerekçeler doğrultusunda istediğiniz değişikliği yapabilirsiniz, detaylı bilgi ve randevu oluşturmak adına info@kemalyalcinkaya.av.tr adresi üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.

  3. Ezgi 10:44 pm de 28 Ocak 2019 - Yanıtla

    Merhaba kemal bey ,

    Ben isim ekletmek için dava açtım. Davamı isim tashihi olarak açmıştım fakat dava türümde ; Nüfus (adın iptali istemli) yazıyor. Acaba bir yanlışlık mı yapıldıç?

  4. Tülay durmaz 10:45 pm de 28 Ocak 2019 - Yanıtla

    Merhaba kemal bey ,
    Ben isim ekletmek için dava açtım fakat dava türümde; Nüfus adın iptali istemli yazıyor. Acaba bir hata mı oldu ?

    • YALÇINKAYA HUKUK & DANIŞMANLIK BÜROSU 2:00 pm de 8 Şubat 2019 - Yanıtla

      Konuyla ilgili detaylı bilgi almak ve randevu oluşturmak adına info@kemalyalcinkaya.av.tr e-posta adresi üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Yorum Yap

WhatsApp Hemen Ara
error: Emeğe Saygı...