Paylı Mülkiyet Nedir?

Paylı mülkiyet bir diğer ifade ile müşterek mülkiyet Türk Medeni Kanunu’nun 688. Maddesinde düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre paylı mülkiyette birden çok kimse, maddî olarak bölünmüş olmayan bir şeyin tamamına belli paylarla maliktir. Örneğin bir gayrimenkulun tapusunun %60 hissesinin A kişisine, %40 hissesinin ise B kişisine ait olduğu durumlarda paylı mülkiyetin varlığından söz edilebilir.

Paylı mülkiyette, paydaşlardan her biri kendi payı bakımından malik hak ve yükümlülüklerine sahip olur. Bu kapsamda her paydaş payını devredilebilir. Ayrıca her payın rehnedilebilmesi ve her paya alacaklılar tarafından haciz konulabilmesi de mümkündür.

Paylı mülkiyette yönetim

Paylı mülkiyetin yönetimi hususu Türk Medeni Kanunu’nun 689 ve devamı maddelerinde düzenlemiştir. İlgili maddeler uyarınca paydaşlar, kendi aralarında oybirliğiyle anlaşarak yararlanma, kullanma ve yönetime ilişkin konularda kanun hükümlerinden farklı bir düzenleme yapabilirler.

Paylı mülkiyette paydaşların hakları nelerdir?

Paylı mülkiyette paydaşların çeşitli hakları mevcuttur. (Paylı Mülkiyette Paydaşların Hakları yazımızdan detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.) Paylı mülkiyette her paydaş;

  • Paylı mülkiyet konusu eşyanın kullanılabilirliğinin ve değerinin korunması için zorunlu olan yönetim işlerini yapmak ve gerektiğinde mahkemeden buna ilişkin önlemlerin alınmasını istemek,
  • Eşyayı bir zarar tehlikesinden veya zararın artmasından korumak için derhâl alınması gereken önlemleri bütün paydaşlar hesabına almak,

hak ve yetkilerine sahiptir. Bu kapsamda paylı mülkiyette paydaşların yararlanma, kullanma ve yönetime ilişkin konularda anlaşmalarında dahi yukarıda yer verilen hak ve yetkilerin kaldırılabilmesi ve sınırlandırılması mümkün değildir.

Bununla birlikte taşınmazlarla ilgili anlaşmalar imzalarının noterlikçe onaylanması koşuluyla paydaşlardan birinin başvurusu üzerine tapu kütüğüne şerh verilebilir.

Paylı mülkiyette olağan yönetim işleri nelerdir?

Paydaşlardan her biri olağan yönetim işlerini yapmaya, özellikle küçük onarımları yaptırmaya ve tarımsal işleri yürütmeye yetkilidir.

Zorunlu ve ivedi işlerin yapılmasına ilişkin kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, paydaşların çoğunlukla alacağı kararla olağan yönetim işlerinde yetkiyle ilgili farklı düzenleme getirilebilir.

Paylı mülkiyette önemli yönetim işleri nelerdir?

İşletme usulünün veya tarım türünün değiştirilmesi, adî kiraya veya ürün kirasına ilişkin sözleşmelerin yapılması veya feshi, toprağın ıslahı gibi önemli yönetim işleri arasında sayılmıştır. Bu durumlar için pay ve paydaş çoğunluğuyla karar verilmesi gerekir.

Bu kapsamda uygulamada en çok karşımıza çıkan hususlardan biri paylı mülkiyete tabi taşınmazın kiraya verilmesi hususudur. Türk Medeni Kanu’nunda da belirtildiği üzere paylı mülkiyete tabi bir taşınmazın kiraya verilebilmesi için pay ve paydaş çoğunluğu aranmaktadır.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin 9.06.2015 tarih, 2013/21900 E. ve 2015/8546 K. sayılı kararında da müşterek mülkiyetin kiraya verilmesi için pay ve paydaş çoğunluğu aranmıştır;

“Bilindiği üzere; paylı mülkiyet üzere olan bir taşınmazda geçerli bir kira akdinden sözedilebilmesi için, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 691 maddesi hükmü ve 6.5.1955 tarih 12/18 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca; sözleşmenin pay ve paydaş çoğunluğunca gerçekleştirilmesi gerektiği kuşkusuzdur.”

Olağan yönetim sınırlarını aşan ve paylı malın değerinin veya yarar sağlamaya elverişliliğinin korunması için gerekli bakım, onarım ve yapı işleri de önemli yönetim işleri arasında sayılmıştır. Bu yönetim işleri için de pay ve paydaş çoğunluğuyla karar verilmesi gerekir.

Pay ve paydaşların eşitliği hâlinde hâkim, paydaşlardan birinin istemi üzerine bütün paydaşların menfaatini gözeterek hakkaniyete uygun bir karar verir; gerekli gördüğü işlerin yapılması için paydaşlar arasından veya dışarıdan bir kayyım atayabilir.

Paylı mülkiyette olağanüstü yönetim işleri nelerdir?

Paylı malın özgülendiği amacın değiştirilmesi, korumanın veya olağan şekilde kullanmanın gerekli kıldığı ölçüyü aşan yapı işlerine girişilmesi veya paylı malın tamamı üzerinde tasarruf işlemlerinin yapılması olağanüstü yönetim işleri arasındadır. Bu işlerin yapılması için oybirliğiyle aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bütün paydaşların kabulü gereklidir.

Paylar üzerinde taşınmaz rehni veya taşınmaz yükü kurulmuşsa, paydaşlar malın tamamını benzer haklarla kayıtlayamazlar.

2018-08-02T16:34:28+00:00 20 Temmuz 2018|Eşya Hukuku|Yorum yok

Yorum Yap

WhatsApp Hemen Ara
error: Emeğe Saygı...