Şantaj Suçu ve Cezası

Şantaj Nedir?

Şantaj kelime anlamı olarak para veya herhangi bir çıkar sağlamak amacıyla bir kimseyi, kendisiyle ilgili lekeleyici, gözden düşürücü bir haberi yayma ve açığa çıkarma tehdidi ile korkutma anlamına gelmektedir. Ancak bu geniş anlamının dışında hukuki anlamda şantaj suçu veya şantaj yapmak ancak belirli türdeki hareketlerle mümkündür.

Şantaj suçu ile korunan hukuki değer nedir?

Şantaj sonucunda, fail mağdurun özgür iradesi üzerinde baskı oluşturmakta ve mağdur bu baskı ile hareket etmek zorunda hissetmektedir. Dolayısıyla suç konusu fiil doğrultusunda mağdurun irade özgürlüğü ihlal edilmektedir. Böylelikle mağdur, ya failin istekleri doğrultusunda karar almakta ya da almış olduğu kararlarda değişiklik yapmaktadır. Bu nedenle şantaj suçunun koruduğu hukuki değer kişinin iç özgürlüğüdür.

Şantaj suçunun faili kimler olabilir?

Herkes şantaj suçunun faili olabilir, bu suçun işlenebilmesi için özel bir faillik yeteneği aranmamaktadır.

Kamu görevlileri şantaj suçunun faili olabilir mi?

Şantaj eyleminin kamu görevlisi tarafından işlenmesi ve kamu görevlisinin görevinden kaynaklanan herhangi bir hak ve yükümlülüğünü kullanarak menfaat temin etmesi halinde artık şantaj değil, Türk Ceza Kanunu 250. maddesinde düzenlenen irtikap suçu oluşabilecektir.

Tüzel kişiler şantaj suçunun faili olabilir mi?

Şantaj suçunun işlenmesi ile bir tüzel kişi yararına haksız bir menfaat sağlanmış olabilir. Ancak Türk Ceza Kanunu ve Anayasa’da düzenlenen cezaların şahsiliği ilkesi gereği tüzel kişilerin bir suçun faili olması hukuken mümkün değildir. Bu gibi durumlarda tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Şantaj suçunun mağduru kimler olabilir?

Şantaj suçunun mağduru gerçek kişi herkes olabilir. Ancak doktrinde bir görüşe göre, tüzel kişilerin de bu suçun mağduru olabilmesi mümkündür.

Şantaj suçu hangi hareketlerle işlenebilir?

  • Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlamak,
  • Kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunmak şantaj suçunu oluşturmaktadır.

Şantaj suçunun manevi unsuru nedir?

Şantaj suçu kasten işlenebilen suçlardandır. Fail, mağduru, hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya bilerek ve isteyerek zorlamalıdır.

Şantaj suçunun cezası nedir?

Şantaj ile ilgili düzenleme, Türk Ceza Kanunu’nun Hürriyete Karşı Suçlar başlıklı bölümünün 107. maddesinde yer almaktadır.

İlgili düzenleme uyarınca; şantaj suçunun yaptırımı bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.

Suç işleyen kişiye ihbar edeceğini söylemek şantaj mıdır?

Suç işlemiş olan bir kimseyi ihbar edeceğini söylemek tehdit veya şantaj suçunu oluşturmamaktadır. Zira işlenmiş olan suçu ihbar etmek herkes için hem bir hak, hem de bir yükümlülüktür. Ancak kişinin suç işleyen kimseyi ihbar edeceğinden bahisle, kendisine çıkar sağlamaya zorlaması halinde şantaj suçu oluşabilecektir.

Yapılan bir şikayeti geri almak için para istemek şantaj mıdır?

Şantaj suçunun oluşabilmesi için failin elde etmek istediği çıkar, haksız bir kazanç niteliğinde olmalıdır. Yani kişinin hakkı olan bir kazancı elde etmek için haklarını kullanacağını ifade etmesi şantaj suçunu oluşturmaz. Bu kapsamda, uzlaşma kapsamında yer alan bir suçta, bu suçtan doğan zararın karşılanmaması halinde şikayetin geri alınmayacağını bildirmek şantaj suçunu oluşturmaz.

Şantaj suçunda fail ne tür bir yarar sağlamaktadır?

Bu suçta failin istediği çıkar, mal veya hizmet sağlanması şeklinde gerçekleşebileceği gibi, bu çıkarın yalnızca failin mal varlığında artış meydana gelmesi şeklinde düşünülmemesi gerekir. Örneğin bir Yargıtay kararında;

Şantaj suçu yargıtay kararı

Sanığın yakınanı telefonla arayarak, benimle olmazsan önceki ilişkilerini eşine söylerim demesi biçimindeki eyleminin şantaj suçunu oluşturduğu gözetilmeden zorlama suçundan karar verilmesi yasaya aykırıdır.” şeklinde karar verilmiştir.

Şantaj suçunun tehditten farkı nedir?

Şantaj esasen özel nitelikli bir tehdit suçudur. Şantaj suçunda tehdit unsuru kullanılarak yarar sağlanması amacı ön plandadır. Şantajda amaç tehdit değil, tehdidin yarattığı korkudan faydalanılarak yarar sağlanması ve kazanç elde edilmesidir. Tehdit suçu hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşmak için tıklayınız.

Şantaj suçunun oluşması için yarar sağlanması zorunlu mudur?

Şantaj suçunun oluşabilmesi için şeref ve saygınlığa zarar verecek hususların açıklanması veya isnat edilmesi tehdidinin, kişinin yarar sağlamasından önce mağdura yöneltilmiş olması gerekmektedir. Ancak suçun oluşması için failin amaçladığı yararı mutlaka elde etmiş olmasına gerek yoktur. Örneğin eski sevgilinin şantaj yapmasına örnek teşkil edebilecek  bir Yargıtay kararında;

Şantaj suçu yargıtay kararı

…Oluş ve dosya içeriğine göre; yakınıcı ile sanığın iki yıl arkadaşlık yapıp ayrıldıkları, birlikte oldukları sürede cinsel ilişkiye girdikleri, sanığın yakınıcı ile cinsel ilişkiye girdikleri sırada bir takım fotoğraflar çekerek cep telefonuna kaydettiği, yakınıcıyı arkadaşlıkları bittikten sonra telefonla arayarak cumartesi gününe kadar 300-TL getirmezsen, görüntülerini internet ortamında yayınlayacağım diyerek tehdit ettiğinin anlaşılması karşısında, sanığın eylemi 5237 sayılı TCK’nın 107/2 maddesine uyan şantaj suçunu oluşturduğu”  şeklinde karar verilmiştir.

Mağdurun yakınlarının şeref ve saygınlığına zarar verecek bilgilerin açıklanması tehdidi şantaj mıdır?

Şantaj suçunun oluşabilmesi için açıklanacağı bildirilen hususların mutlaka mağdurun şeref ve saygınlığına yönelik olmasına gerek yoktur. Zira mağdurun yakınlarının şeref ve saygınlıklarına yönelik tehditler de bu suçu oluşturabilir. Mağdurun yakını sayılan kişiler, mağdurun akrabaları olabileceği gibi kendisine yönelecek kötülük mağdurun iç huzurunu etkileyebilecek nişanlı, sevgili, dost gibi diğer kişiler de olabilir.

Şantaj suçu şikayete bağlı mıdır?

Şantaj suçunun soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı değildir. Adli merciler durumdan haberdar olduğunda kendiliğinden soruşturma işlemleri başlatabilecektir. Bu kapsamda “şantaj suçu şikayetten vazgeçme” veya “şantaj suçundan şikayetin geri alınması” durumları söz konusu olsa dahi, şantaj suçu şikayete tabi olmadığından kamu davası olarak devam eder.

Şantaj suçunda görevli mahkeme nedir?

Şantaj suçunda görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer mahkemesi olarak belirlenmektedir.

Şantaj suçu nasıl işlenebilir?

Şantaj suçunun işlenebilmesi için mağdura şantaj teşkil eden açıklamaların bildirilmesi gerekmektedir. Bu bildirim yüz yüze, telefon, e-posta vb. iletişim araçlarıyla yapılabilir. Yine şantaj teşkil eden açıklamalar fail tarafından doğrudan mağdura açıklanabileceği gibi, üçüncü kişiler aracılığıyla da mağdura iletilebilir. Ayrıca şantaja konu kötülüğün mutlaka fail tarafından gerçekleştirileceğinin bildirilmesi de gerekmemektedir. Bu kötülüğü farklı bir kimsenin gerçekleştireceği de söylenebilir.

Şantaj suçunun sosyal paylaşım siteleri ve uygulamaları üzerinden işlenmesi mümkün mü?

Şantaj suçunu oluşturan eylemler Whatsapp gibi anlık iletişim uygulamaları aracılığıyla da gerçekleştirilebilir. Bu durumda mağdur, iletinin ekran görüntülerini almalı, en kısa sürede savcılık veya karakola başvurmalı ve tehdit suçuna konu yazıları tutanak altına aldırmalıdır. İlgili tutanaklar delil teşkil etmesi bakımından oldukça önem arz etmektedir. Bu bağlamda gerekli deliller toplanmadığı takdirde sanığın şantaj suçundan beraat kararı alabilme ihtimali yüksektir.

Şantaj suçunun Facebook, Instagram, Twitter gibi sosyal paylaşım siteleri aracılığıyla işlenmesi de mümkündür. Sonuç itibariyle bu yollarla da kişinin iç huzuru bozulmakta ve kanunun korumak istediği hukuki değer ihlal edilmektedir. Bu durumda en büyük problem ise; tehdit iletisinin kim tarafından gönderildiğinin (göndericinin IP adresinin) tespiti noktasında ortaya çıkmaktadır. Zira söz konusu sitelerin yer sağlayıcı firmalarının merkezi Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunmaktadır. Bu durumda mağdur mutlaka bir avukata danışmalı, IP adresinin öğrenilmesine ilişkin istinabe süreci avukat tarafından takip edilmeli ve diğer tüm ispat araçları titizlikle incelenmelidir.

2018-11-26T20:04:44+00:00 26 Kasım 2018|Ceza Hukuku|Yorum yok

Yorum Yap

WhatsApp Hemen Ara
error: Emeğe Saygı...